Naar de navel staren

‘Dat is toch allemaal maar navelstaren?’ Volkskrantcolumnist Elma Drayer wond zich flink op. Een cursus mindfulness heeft zij nooit gevolgd maar haar oordeel is er niet minder stevig om: We zouden ons beter wat meer met anderen bezig kunnen houden dan met zo’n cursusje. Veel te ‘ik-gericht’, noemde zij mindfulness. Ze kreeg er ‘de kriebels’ van en rilde theatraal voor de camera.

Journalist Paul Witteman maakt een televisieserie over geluk, en onderzoekt daarin onder andere hoe mindfulness kan bijdragen tot een gelukkig(er) leven. Aan mij de eer om daar deze week in zijn studio wat over te vertellen, samen met een aantal ex-cursisten van mij. Natuurlijk was er voor het nodige debat ook een criticaster ingevlogen, Drayer dus, die het ‘navelstaren’ noemt.

Niets is minder waar. Het mooie is dat meer aandacht aan jezelf geven, en je eigen aandacht trainen om wat minder af te dwalen naar toekomst of verleden, hand in hand gaat met meer aandacht voor anderen. Wanneer je wat minder opgeslokt wordt door je eigen gedachten, gepieker, gestress en gedoetjes, kun je juist met meer aandacht bij de ander zijn.  Dan komt je kind thuis uit school en kun je tenminste écht luisteren naar diens verhalen, in plaats van een half oog te houden op je smartphone of op je to-do-list. Geef meer aandacht en begin bij jezelf – zo werkt het ongeveer. We doen daar ook expliciet oefeningen voor in de cursus, zoals aandachtig luisteren, waarbij de deelnemers in tweetallen oefenen om met volle aandacht te luisteren naar een verhaal van de ander.

De mensen die op mindfulness afkomen, zijn overigens vaak allesbehalve navelstaarders. Ik zie vooral cursisten die heel goed voor anderen kunnen zorgen, die werken in het onderwijs of de zorg, daar de hele dag voor andere mensen klaarstaan, en dan thuis nog eens doorgaan met redderen, zorgen en aandacht geven. Behalve aan zichzelf – daar is dan geen tijd, energie of eh….aandacht meer voor. Dat ze dit in een cursus mindfulness komen leren, is vaak een enorme stap maar één die heel heilzaam blijkt – voor zichzelf, én voor anderen.